Je zou denken dat omgevingsmanagement op Schiphol overzichtelijk is. Alles is strak georganiseerd, processen zijn uitgedacht en iedereen weet wat hij moet doen. De realiteit is het tegenovergestelde.
In de nieuwste aflevering van Omgevingsmanagement de Podcast spreekt host Carlijn Bergshoeff met Hetty Messchaert, omgevingsmanager bij Dura Vermeer, over de bouw van een nieuwe bagagekelder op Schiphol. En daarin wordt al snel duidelijk: dit is geen normale werkomgeving.
Op Schiphol komt alles samen: reizigers, medewerkers, logistiek, security, onderhoud, bouwprojecten. En dat 24 uur per dag, 7 dagen per week. Met tienduizenden mensen die dagelijks afhankelijk zijn van één ding: dat alles blijft werken zoals het hoort.
En daar zit meteen de kern. Alles wat je doet als aannemer of omgevingsmanager, is ondergeschikt aan dat ene proces: de reiziger die ongestoord zijn vlucht moet halen.
Je mag dus eigenlijk niks verstoren. Maar hoe kun je dan bouwen?
Een omgeving waar alles samenkomt
Wat Schiphol ingewikkeld maakt, is niet alleen de schaal. Het is vooral dat alles daar met elkaar samenhangt. Reizigers, medewerkers, logistiek, security, onderhoud, bouwprojecten. Landzijde en airside. Overdag en ’s nachts. Alles loopt door elkaar heen.
En juist daardoor kan iets kleins grote gevolgen hebben. Een paar extra transportbewegingen op de bouwplaats kunnen invloed hebben op busvervoer, taxi’s of andere processen in de terminal. Dat is ook wat Messchaert in de podcast duidelijk maakt: op Schiphol moet je verder kijken dan je eigen project. Veel verder.
Waar je in andere projecten ’s nachts nog weleens lekker kunt doorpakken, gaat het op Schiphol dan óók gewoon door. Alleen zijn het dan weer andere partijen die ruimte nodig hebben. Dus ja, je kunt bouwen. Maar alleen als je van tevoren met ongeveer iedereen hebt afgestemd.
De fietsenstalling die toch niet paste
Een van de mooiste verhalen uit de aflevering gaat over een fietsenstalling. Op papier leek het simpel. Die zou naast een pand komen. Tekening erbij, locatie bepaald, klaar. Tot een stakeholder zei: loop even mee.
Achter een wand bleek een deur te zitten. En achter die deur zat een congreszaal. Precies op de plek waar ook logistieke bewegingen plaatsvonden. De fietsenstalling kon daar dus helemaal niet komen.
Dat is zo’n moment waarop omgevingsmanagement ineens heel concreet wordt. Niet in een sessie met gele post-its. Gewoon buiten. Met iemand die iets weet wat jij nog niet wist. Het mooie is dat dit nog op tijd ontdekt werd. Niet toen de bouw al gestart was, maar ervoor.
De les is klassiek en toch raakt hij nooit uitgewerkt: ga kijken, ga praten en ga vooral niets aannemen.
Vier bodybuilders op een brug
Een ander verhaal uit de podcast is bijna te goed om niet waar te zijn. Bij een ander project moest een brug een weekend dicht voor asfaltwerkzaamheden. Geen groot probleem, zou je zeggen.
Tot bleek dat er in het dorp daarnaast precies dat weekend feestweek was. De alternatieve route liep over een brug met twee flinke trappen. Formeel bereikbaar, praktisch een ander verhaal. Zeker met fietsen. En waarschijnlijk ook met een paar biertjes op.
De oplossing: vier sterke mannen die de hele dag fietsen omhoog en omlaag tilden. Geen ingewikkeld participatietraject. Geen memo van zes pagina’s. Gewoon vier mensen met spierkracht.
Omgevingsmanagement zit niet alleen in strategie. Het zit soms gewoon in iets praktisch regelen waar mensen echt wat aan hebben.
Een bak plantjes als vliegende start
Nog zo’n voorbeeld. Voor de start van een project moesten plantjes uit een gebied verdwijnen. Je kunt ze dan weghalen en afvoeren. Je kunt ze ook weggeven. Dat gebeurde dus.
Via social media werd een oproep gedaan en op een vrijdagmiddag konden mensen plantjes komen ophalen. Het resultaat: een plein vol mensen, scheppen erbij, tassen mee en binnen korte tijd was alles weg. Nog mooier: er ontstond meteen goodwill.
Mensen hadden iets leuks meegenomen uit het projectgebied en de eerste contacten waren gelegd nog voordat de hekken erop stonden. Dat is ook een les. Een project begint niet pas bij de uitvoering. De toon zet je vaak al veel eerder.
Wat andere omgevingsmanagers hiervan kunnen meenemen
Natuurlijk is Schiphol een extreme omgeving. Niet elk project draait 24 uur per dag door. Niet elk project raakt direct aan duizenden reizigers, securityprocessen en bagageafhandeling tegelijk.
Maar juist daarom is deze aflevering interessant. Omdat de lessen onder die extreme omstandigheden eigenlijk heel herkenbaar zijn. Zo laat Messchaert zien hoe belangrijk het is om vroeg het gesprek aan te gaan. Niet alleen met de bekende contactpersonen, maar juist ook met mensen die iets zien of weten wat nog niet op tafel ligt.
Ook benoemt ze iets wat elke omgevingsmanager kent: afspraak is afspraak. En als iets anders loopt dan je hebt gezegd, moet je dat uitleggen. Niet wegduiken, maar bellen. Uitleggen. En soms gewoon sorry zeggen.
En misschien wel de belangrijkste les: verplaats je altijd in de gebruiker. Niet alleen in de stakeholder op papier, maar in de mens die straks langs je werk rijdt, loopt, wacht of zijn werk moet doen. Dat is volgens Messchaert precies waar goed omgevingsmanagement begint.
Werken op Schiphol is omgevingsmanagement in het kwadraat
Dat maakt deze podcastaflevering de moeite waard om te luisteren. Omdat Schiphol natuurlijk een wereld op zich is. Maar ook omdat de verhalen van Hetty Messchaert iets blootleggen wat voor veel meer projecten geldt.
Dat omgevingsmanagement zelden draait om de papieren werkelijkheid. Het draait om mensen. Om timing. Om afstemmen. Om creativiteit. En heel soms om een fietsenstalling, vier bodybuilders en een bak plantjes.
Benieuwd naar het hele verhaal van Hetty Messchaert in gesprek met Carlijn Bergshoeff? Luister de aflevering van Omgevingsmanagement de Podcast via je favoriete platform: